Un debate clásico da teoloxía medieval foi as relacións que se establecen entre as verdades da razón e as verdades reveladas pola fe. Hoxe cando todo semella que debería estar superado logo de séculos de librepensamento, positivismo científico e metarrelatos posmodernos, algo indica que a súa esencia permanece en pleno século XXI. Así entre todos os problemas económicos e vitais que invaden a cidadanía acotío xorde o curioso debate dos crucifixos. Debate capaz de facerse un oco mediático nunha axenda bastante completa. E o máis estraño de toda a situación reside no sinsentido de expoñer á opinión pública un tema que non se ten nin a intención, nin a posibilidade de levalo a ningún sitio. Tal vez por isto conseguiu o seu merecido espazo.

Se existise a vontade e a valentía política para asumir o que realmente significa este debate na forma e no fondo comezaríase por efectivizar unha das moitas materias pendentes na reforma da Constitución, isto é, a de recoñecer o carácter laico do Estado e superar o termo aconfesional que se lle outorga neste momento. Se non apostamos claramente por establecer a necesidade do laicismo na regulación dos espazos públicos estaremos voltando constantemente a posturas preilustradas. De feito, asistimos a un intento de incrementar a defensa da fe como reguladora da lexislación ou das política públicas.

Neste punto estamos desde hai tempo nunha situación que semella a de querer e non poder –ou poder e non ter claro que se queira. E isto produce os paraxodos nos que vivimos. Por exemplo, a escola adica máis horas ao ensino dun credo relixioso concreto que ao estudo da filosofía e a física xuntas. O alumnado que non está disposto á ensinanza dunha relixión concreta desde os tres anos vese abocado a ser o que sae da aula, o que non se sabe que facer con el ou o que parece ter un problema. Mestúrase de xeito consciente o ensino dunha doutrina co ensino da Historia ou Socioloxía das relixións. Calquera dos dous ensinos, o doutrinal ou o histórico-cultural é importante ou necesario, mais os espazos deben estar claramente diferenciados. O primeiro ten a parroquia, o culto, ou outros posibeis e o segundo a escola.

Esta situación herdada mostra o seu carácter máis oximorónico no tema dos símbolos relixiosos nas aulas. Así podemos escoitar a unha ointe nun programa radiofónico desta última fin de semana que se autodefinía crente: “os crucifixos non fan ningún dano, poden estar nas aulas como calquera outro poster”. No lugar dun mapa de Galiza ou calesquera outro dispositivo pedagóxico pois un crucifixo! Isto é froito de non asumir a importancia do laicismo e do respeto as relixións que este supón. Un crucifixo non é un poster calquera, para aqueles que cren representa unha imaxe do sagrado, e merece todo o seu respeto, e para os que non cren tampouco é un poster xa que lle deben o respeto obrigado en consideración aos que teñen fe.

Os crucifixos terán os seus espazos de culto e respeto fóra das aulas, xa que, aínda que poidan adornar non son un adorno máis.